Konuşmacılar:
Elif Gündüz BAYER
- Spor Diş Hekimi- Ortodonti Uzmanı
- Spor Diş Hekimliği Derneği Kurucu Üyesi
- 2019-2020 Bahçeşehir Koleji Basketbol Takımı - Takım Diş hekimi
- 2013-2017 Boğaziçi Sultans Korumalı Futbol Takımı - Takım Diş Hekimi
Mustafa Fatih ÇETİNTAŞ
- Fizyoterapist- Karyopraktik Uzmanı
- 2013-2025 A Milli Erkek Basketbol Takımı spor fizyoterapisti ve kayropraktik uzmanı
- RESET Terapi Kurucusu
Spor Diş Hekimliği ve Profesyonel Takımlarda Diş Hekiminin Rolü
Dr. Elif: Mustafa Fatih Çetintaş. Mustafacığım, biz seninle aktif olarak A Milli Erkek Basketbol Takımı ile çalışırken tanıştık. Sağ olsun Sinan Güler bizi bir araya getirdi. Ben de o dönemde özel muayenehanemde dönemin süperstar sporcularıyla çalıştım, koruyucu dişlikler yaptım ve diş taramalarını gerçekleştirdim.
Sen 12 yıl boyunca aktif olarak milli takımda görev yaptın. Hangi yıllar arasındaydı bu süreç?
Mustafa Fatih Çetintaş: 2012 ile 2024 yılları arasında aktif şekilde A Milli Erkek Basketbol Takımı ile çalıştım. Sinan’a da buradan selamlarımızı gönderelim. Bizi tanıştıran kendisiydi.
Dr. Elif: Evet, şu anda da ekibin bir parçası olmaya devam ediyorsun.
Mustafa Fatih Çetintaş: Evet, şu anda da sağlık ekibinin bir parçası olarak dışarıdan destek vermeyi sürdürüyorum.
Dr. Elif: Milli takımlarımız özellikle basketbolda hepimizi gururlandırdı. Ben yaklaşık 15 yıldır yurt dışında spor diş hekimliğiyle ilgileniyorum. Türkiye’de de sizlerle, Sinan’la ve diğer meslektaşlarımızla birlikte sporcu sağlığı adına önemli ilkleri gerçekleştirdik.
Bu tecrübene dayanarak sana birkaç soru sormak istiyorum. Öncelikle profesyonel bir sporcu, takım diş hekiminden ne bekler?
Mustafa Fatih Çetintaş: Öncelikle güzel sözlerin için teşekkür ederim. Spor diş hekimliğinin önemini aslında sevgili Elif sayesinde öğrendim. Tanıştıktan sonra bu alanın önemini daha iyi kavradım ve birlikte bu konuda düşünmeye başladık.
Bir sporcu, spor diş hekimini diğer sağlık profesyonelleri gibi ekibin bir parçası olarak görmek ister. İletişim kurabilmek ve güvenebilmek çok önemlidir. Sporcularda güven her zaman birinci önceliktir.
İkinci olarak koruyucu uygulamalar önemlidir. Özellikle ikili mücadelelerde oluşabilecek darbeler, diş kırıkları ve benzeri travmalar açısından koruyucu ekipman beklentisi vardır.
Ayrıca sporcuların sadece diş hekiminden değil, tüm sağlık ekibinden ortak beklentisi yapılan müdahalenin ardından mümkün olan en kısa sürede sahaya dönebilmektir.
Dr. Elif: Biz koruyucu dişlikler yapıyoruz ve bazı spor branşlarında bunlar zaten zorunlu. Amerika’da özellikle profesyonel liglerde takımların spor diş hekimleri bulunuyor. Takımla birlikte seyahat ediyorlar ve sahada meydana gelen diş travmalarına anında müdahale edebiliyorlar.
Bunun önemi de sanırım senin söylediğin gibi, oyuncuyu uzun süre oyundan uzak tutmadan hızlı şekilde müdahale ederek tekrar sahaya döndürebilmek.
Peki medikal ekip; fizyoterapist, doktor, masör, psikolog ve diyetisyen olarak spor diş hekiminden ne bekler? Sen bir fizyoterapist olarak diş hekiminden ne beklersin?
Mustafa Fatih Çetintaş: Spor diş hekimini de sağlık ekibinin diğer üyeleri gibi ekibin doğal bir parçası olarak görmek isteriz. Oyuncu nasıl doktoruyla, fizyoterapistiyle ya da diyetisyeniyle bir güven ilişkisi kuruyorsa, diş hekimini de önceden tanımak ve onunla iletişim kurmak ister.
Bu durum hem uygulanacak işlemleri kolaylaştırır hem de karar verme süreçlerini hızlandırır. Çünkü sağlık ekibi olarak oyuncuları yakından tanıyoruz. Oyuncunun psikolojisini, yaklaşımını ve ihtiyaçlarını biliyoruz. Bu bilgiler diş hekiminin planlama sürecine katkı sağlayabilir.
Ayrıca oyuncunun tedaviye uyumunu artırır ve sonrasında sahaya dönüş sürecini hızlandırır. Böylece sporcunun sorunsuz bir şekilde yeniden takıma katılması mümkün olur.
Dr. Elif: Buradan anladığım kadarıyla en önemli konu güven. Sporcu diş hekimine güvenecek, medikal ekip diş hekimine güvenecek ve ortak amaç sporcuyu en kısa sürede sağlıklı şekilde sahaya döndürmek olacak.
Mustafa Fatih Çetintaş: Kesinlikle. Türkiye’de doktorlar, fizyoterapistler, masörler ve diyetisyenler artık birçok takımın doğal bir parçası haline geldi. Ancak spor psikologları ve spor diş hekimleri henüz takımlarda yeterince yer bulabilmiş değil.
Bu söyleşinin de bu sürece katkı sağlamasını umuyorum. Çünkü takımın bir parçası olmak müdahale hızını ve kalitesini doğrudan etkiliyor.
Örneğin milli takım kamplarında zaman zaman 10 günlük yurt dışı kamplarımız oluyor. Böyle bir süreçte bulunduğunuz bölgede bir diş hekimi bulmak oldukça zor olabiliyor. Takımla birlikte çalışan bir spor diş hekiminin bulunması hem müdahale açısından hem de sporcuların kendilerini güvende hissetmeleri açısından büyük avantaj sağlar.
Dr. Elif: Çok doğru. Ayrıca planlı tedavilerin de sezon dışında yapılması gerekiyor değil mi? Oyuncuların ne kadar boş zamanı oluyor?
Mustafa Fatih Çetintaş: Milli takım oyuncularında bu süre biraz daha kısa olabiliyor ancak genel olarak sporcuların 3 ila 6 hafta arasında bir sezon arası dönemi bulunuyor.
Dr. Elif: Bu dönem genellikle ne zamana denk geliyor?
Mustafa Fatih Çetintaş: Genellikle liglerin bitişine bağlı olarak Haziran ve Temmuz aylarına denk geliyor. Tabii bazı oyuncuların sezonu daha erken biterken, play-off oynayan sporcuların sezonu daha geç tamamlanabiliyor.
Dr. Elif: O halde bu dönemde tüm diş taramalarını yapmak, 20 yaş dişi çekimleri, dolgular ve gerekli diğer tedavileri tamamlamak gerekiyor. Böylece sporcular yeni sezona ağız ve diş sağlığı açısından hazır başlayabilirler.
Aslında diğer fiziksel sağlık kontrollerine diş taramalarını da entegre etmek en mantıklı yaklaşım gibi görünüyor.
Mustafa Fatih Çetintaş: Kesinlikle. Ben bugüne kadar birçok profesyonel sporcuyla çalıştım ancak büyük çoğunluğu kendi bireysel girişimleriyle geldi. Takım organizasyonu içinde gelen sporcu sayısı oldukça azdı. Bu da önemli bir eksiklik. Sağlık taramalarına diş taramalarının da eklenmesi gerekiyor.
Dr. Elif: Son olarak farklı bir soru sormak istiyorum. Biz diş hekimleri gün boyu eğilerek çalışıyoruz ve postürümüz ciddi şekilde etkileniyor. Hasta değişimleri sırasında birkaç dakikalık boşluklarda yapabileceğimiz kısa egzersizler önerir misin?
Mustafa Fatih Çetintaş: Elbette.
Öncelikle boynu sağa ve sola doğru aktif olarak eğiyoruz. Hareket sınırına ulaştığımız noktada hafif destek verebiliriz. Ardından boynu sağa ve sola çeviriyoruz.
Amacımız gün boyunca öne doğru pozisyonda kalan boyun ve omuz bölgesini açmak.
Daha sonra ellerimizi arkada birleştirip omuzlarımızı geriye alıyoruz ve kürek kemiklerini birbirine yaklaştırıyoruz. Bu hareket göğüs bölgesini açmak açısından oldukça faydalıdır.
Bir kapı kenarında da benzer şekilde göğüs kaslarını esnetebiliriz.
Uzun süre ayakta çalışan kişiler için kalça fleksörlerini esnetmek de önemlidir. Öne doğru kontrollü şekilde esneyerek 5–10 saniye beklenebilir.
Son olarak bir bacağı diğerinin üzerine atıp gövdeyi aynı yöne doğru döndürerek omurganın rotasyon hareketini çalıştırabiliriz. Burada dikkat edilmesi gereken nokta omurganın dik tutulması ve ağrı oluşturmadan rahat gidilebilen noktada birkaç saniye beklenmesidir.
Dr. Elif: Çok teşekkür ederim.
Mustafa Fatih Çetintaş: Ben teşekkür ederim. Görüşmek üzere.